Yaşar Nezihe, edebiyat ve emek mücadelesinin hafızasına kazınmış bir isimdir. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan çalkantılı yıllarda, yoksulluğu, dışlanmayı ve kadın olmanın ağır yükünü bizzat yaşayarak yazan Yaşar Nezihe, kalemini yalnızca şiirin estetik imkânları için değil, hayatın içindeki adaletsizliklere karşı da kullandı.
O’nun 1923 yılında kaleme aldığı ve işçi sınıfının sesini şiire taşıyan dizeleri, Türkiye’de yayımlanan ilk 1 Mayıs şiiri olarak tarihe geçti.
Kıpkırmızı Dergi, arşivlerin tozlu raflarındaki bu önemli metni yeniden gün yüzüne çıkararak Türkiye’nin emek tarihine düşülmüş güçlü bir edebi notu da okurla buluşturuyor.
1 Mayıs İçin
Ey işçi…
Bugün hür yaşamak hakkı seninken
Patronlar o hakkı senin almışlar elinden.
Sa’yınla edersin de “tufeyli”leri zengin
Kalbinde niçin yok ona karşı yine bir kin?
Rahat yaşıyor, işçi onun emrine münkâd;
Lakin seni fakr etmede günden güne berbâd.
Zenginlere pay verme, yazıktır emeğinden.
Azm et de esaret bağı kopsun bileğinden.
Sen boynunu kaldır ki onun boynu bükülsün.
Bir parça da evlatlarının çehresi gülsün.
Ey işçi…
Mayıs birde bu birleşme gününde
Bişüphe bugün kalmadı bir mani önünde…
Baştanbaşa işte koca dünya hareketsiz;
Yıllarca bu birlikte devam eyleyiniz siz.
Patron da fakir işçilerin kadrini bilsin
Ta’zim ile, hürmetle sana başlar eğilsin.
Dün sen çalışırken bu cihan böyle değildi.
Bak fabrikalar uykuya dalmış gibi şimdi.
Herkes yaya kaldı, ne tren var, ne tramvay
Sen bunları hep kendin için şan-ü şeref say.
Birgün bırakınca işi halk şaşkına döndü
Ses kalmadı, her velvele bir mum gibi söndü.
Sayende saadetlere mazhar beşeriyet;
Sen olmasan etmezdi teali medeniyet
Boynundan esaret bağını parçala, kes, at!
Kuvvettedir hak, hakkını haksızlara anlat.
Yaşar Nezihe

