Şiirin yurdu neresidir?

Şiirin bir dili var mıdır, yoksa her dilde yeniden mi doğar? Çağdaş Dünya Şiiri Antolojisi, bu sorunun peşine düşenler için, şiirin sınır tanımayan doğasına açılan geniş bir kapı. Farklı coğrafyalardan, farklı tarihsel momentlerden, farklı poetik damarlardan beslenen şairler; bu antolojide aynı zamanın içinde, aynı sayfada buluşuyor. 

Cevat Çapan, Eray Canberk ve Erdal Alova’nın uzun yıllara yayılan birikimiyle hazırlanan bu seçki, modern dünya şiirinin adeta panoramik bir fotoğrafını sunuyor. Antolojinin sayfaları arasında dolaşırken yalnızca şairler arasında değil, aynı zamanda çağlar arasında da geziniyorsunuz: Konstantinos Kavafis’in tarihle konuşan dizeleri, William Butler Yeats’in mit ve modernite arasında kurduğu gerilim, Rainer Maria Rilke’nin içe doğru derinleşen sesi, T. S. Eliot’ın modern insanın parçalanmış ruhuna tuttuğu ayna, Pablo Neruda’nın coşkulu ve politik lirizmi, Bertolt Brecht’in keskin ve sarsıcı dili… Hepsi bir arada, ama birbirini bastırmadan; aksine çoğaltarak.

Çağdaş Şiir Antolojisi, sıradan bir şiir derlemesinden ayıran en önemli özelliklerden biri, şiirin yalnızca seçilmesi değil, aynı zamanda Türkçede yeniden kurulmasıdır. Çünkü burada karşımıza çıkan metinler, “çeviri” olmanın ötesine geçer. Orhan Veli Kanık, Cemal Süreya, Can Yücel, Sezai Karakoç gibi Türk şiirinin büyük ustalarının imzasını taşıyan bu çeviriler, şiirleri adeta Türkçe’de ikinci kez yazılmış metinlere dönüştürüyor. Bu yüzden antolojiyi okurken yalnızca dünya şiirini değil, aynı zamanda Türkçenin şiirle kurduğu ilişkiyi de deneyimliyorsunuz.

Antolojinin bir başka dikkat çekici yönü ise kapsayıcılığı. 19. yüzyıl sonundan başlayarak 20. yüzyılın en önemli şiir damarlarını izleyen bu geniş seçki, modernizmin doğuşundan avangard akımlara, politik şiirden bireysel lirizme kadar uzanan çok katmanlı bir harita sunuyor. Bu harita, -yalnızca edebiyat öğrencileri ya da araştırmacılar dışında-, şiirin izini sürmek isteyen herkes için güçlü bir rehber niteliğinde.

İlk kez 1998 yılında yayımlanan ve yıllar içinde klasikleşen bu çalışma, güncellenmiş ve gözden geçirilmiş haliyle yeniden okurla buluşuyor. Bu yeni baskı, geçmişin şiir mirasını bugüne taşırken, aynı zamanda bugünün okuruna da yeni bir okuma deneyimi öneriyor: Şiiri yalnızca okuma, onun içinde dolaş.

Çağdaş Dünya Şiiri Antolojisi, bir kitap olmanın ötesinde, şiirin evrensel belleğine açılan bir arşiv. Her sayfasında başka bir ses, başka bir dünya, başka bir hakikat var. Ve belki de en önemlisi: Bu kitap, okura şunu fısıldıyor; dünya ne kadar parçalı görünürse görünsün, şiir hâlâ ortak bir dil kurabiliyor.

Naz Gürses